The Wolf Epoch: Selected Poems
Қазақстанның ең танымал ақындарының бірі оқырманды дала желі, бабалар жады мен сабырлы ішкі қуат қалыптастырған әлемге жетелейді. «Уақыт әуені», «Мазасыз жүрек» және «Тәңірмен сұхбат» жинақтарынан іріктелген өлеңдер махаббат, уақыт, еркіндік және болмыс туралы сыр шертеді. Бұл шығармалар ағылшын тіліне алғаш рет аударылып отыр.
Нұрлан Оразалин
Нұрлан Мырқасымұлы Оразалин (1947 жылғы 13 маусымда туған) — шығармашылығы елу жылдан астам уақытты қамтитын көрнекті қазақ ақыны, драматург, эссеист әрі қоғам қайраткері. Қазіргі Қазақстанның оңтүстік-шығысындағы Тянь-Шань тауларының бөктерінде дүниеге келген ол 1970 жылы Қазақ ұлттық университетінің филология факультетін бітірді.
Оразалин поэзиясы лирикалық тереңдігімен, философиялық сарынымен және табиғатпен тығыз байланысымен ерекшеленеді. Алдыңғы буын қазақ ақындарының ұраншыл, патриоттық жырларынан өзгеше, оның шығармашылығында тыныш та ойлы рух басым: қазақы тақырыптар еуропалық және шығыс әдеби дәстүрлерінің әсерімен астасып жатады.
Поэзиямен қатар Оразалин драматургияда да өшпес із қалдырды. Оның өлеңмен жазылған драмалары Қазақстанның ірі театрларында және шетелде қойылды. «Шам жарығындағы түн», «Тас бұғылар», «Жаза», «Соңғы күн» сияқты сахналық туындылары тарихи жад, рухани бірегейлік және ұлттық төзімділік тақырыптарын қозғайды.
Оразалин осы уақытқа дейін отыздан астам поэзия, эссе және сын кітабын жариялады. Елеулі жинақтарының қатарында — «Мазасыз табиғат», «Көктем жаңғырығы», «Ғасырмен қоштасу» және орыс тіліндегі алғашқы кітабы «Жасыл от». 2017 жылы шығармаларының он томдық жинағы жарық көрді.
Әдебиеттен тыс Оразалин Қазақстанның мәдени және қоғамдық өмірінде маңызды қызметтер атқарды. Ол «Егемен Қазақстан» ұлттық газетінің бас редакторы болды және елдің әдеби институттарындағы жетекші тұлғалардың бірі. 1996–2018 жылдары Қазақстан Жазушылар одағын басқарды, Халықаралық әдеби қордың тең төрағасы және ТМД Жазушылар қауымдастығының вице-президенті қызметтерін атқарды.
Оның еңбегі Қазақстанның және шет елдердің көптеген мемлекеттік марапаттарымен аталды. Шығармалары көптеген тілдерге аударылып, қазақ әдебиетін әлем оқырманына танытуға үлес қосты.
Аудармашы сөзі
Нұрлан Оразалиннің поэзиясын аудару — мансабымдағы ең жемісті сынақтардың бірі болды. Оның жырлары Қазақстанның тарихына, ырғағына және жанына суарылған: бұл — дала, үнсіздік және терең төзімділік қалыптастырған поэтикалық үн. Қазақ поэзиясы, әсіресе Оразалиндей шебердің қолында, тек мазмұнды жеткізу емес — ауызша және көшпелі тамыры терең тілден туатын әуенді, мәдени контексті және сезім айқындығын сақтау. Елеулі қиындықтардың бірі — ағылшын тілінде тікелей баламасы жоқ бейнелерді аудару болды. Оразалин жырларында тәңірлік ғарыш танымы, дала метафоралары және көкбөрі, қара жорға, домбыра үні сияқты таза қазақы рәміздер бар. Бұл бейнелерді сұйылтудың орнына, қажет жерінде түсіндірме бере отырып, сол қалпында сақтадым. Ырғақ — тағы бір күрделі мәселе. Қазақ поэзиясы ән сияқты ағып, ұлан-ғайыр дала төсіндегі ат шабысын қайталайды. Мақсатым — поэтикалық көңіл-күйге адал, әрі түпнұсқаның ынтызары мен жақындығын сақтайтын ағылшын ырғағын табу еді. Бұл жинақ Оразалин шығармашылығының ондаған жылдарын қамтитын он түрлі жинақтан құралған. Оның үні уақыт өте өзгереді — лирикалық куәгерден көреген бақылаушыға, сағыныштан батылдыққа дейін. Ағылшын тілді оқырман бұл өлеңдерден тек мағына ғана емес, қазақ санасына ашылған терезе де табады деп үміттенемін.